Levering in 2-3 werkdagen
Wat is een nekluidspreker?
Sommige hoortoestellen zitten op het oor, andere in het oor en weer andere verder van het oor af. Een nekluidspreker werkt anders. Hij ligt als een open beugel op de schouders. De luidsprekers zijn naar boven gericht, in de richting van de oren, terwijl het oor zelf vrij blijft.
Het geluid komt dicht bij het hoofd, zonder dat er iets drukt. Gesprekken in de ruimte blijven daarbij mogelijk. De open constructie heeft echter ook tot gevolg dat anderen in de ruimte een deel van het geluid horen, maar toch niet kunnen meeluisteren.
Wat is een nekluidspreker?
Deze categorie apparaten is nieuwer, jonger dan hoofdtelefoons of soundbars, en kent vaak meerdere synoniemen. De termen ‘nekluidsprekers’ en ‘luidsprekers met nekbeugel’ geven de vorm het nauwkeurigst weer. In de omgangstaal wordt soms ook gesproken van ‘nekhoofdtelefoons’, hoewel bij dit ontwerp het oor vrij blijft.
De vorm op de schouders
Een nekluidspreker bestaat uit een gebogen beugel die aan de achterkant tegen de nek aanligt en aan de voorkant op het sleutelbeen rust. In de twee voorste uiteinden zitten kleine luidsprekers die naar boven gericht zijn. De afstand tot het oor bedraagt daarmee slechts enkele centimeters.
Het apparaat wordt gedragen als een open kraag. Het raakt noch het hoofd, noch de oren. Het gewicht rust uitsluitend op de schouders. De bediening gebeurt meestal via knoppen op de beugel, zodat het volume en de afspelfuncties kunnen worden ingesteld zonder naar een display te kijken.
De oren blijven vrij
Het belangrijkste verschil met een koptelefoon is dat er niets wordt afgedicht. Het geluid legt de korte weg door de lucht naar het oor af, in plaats van in het oor te worden geleid. Daardoor blijft de gehoorgang open. Omgevingsgeluiden komen ongehinderd binnen. Een gesprek, de deurbel of de telefoon gaan niet verloren, omdat het oor niets afschermt.
Het verschil met koptelefoons en luidsprekers
Een nekluidspreker houdt het midden tussen de twee bekendste categorieën als het gaat om het verbeteren van het tv-geluid: koptelefoons en externe tv-luidsprekers of soundbars.
Vergelijking met over-ear- en in-ear-hoofdtelefoons
Een over-ear-hoofdtelefoon omsluit de oorschelp met kussentjes, terwijl een in-ear-hoofdtelefoon in de gehoorgang zit. Beide sluiten min of meer goed af en dempen daardoor omgevingsgeluiden. Maar beide oefenen ook druk uit, wat na verloop van tijd onaangenaam kan worden. Bovendien kan het onder de kussentjes soms erg warm worden.
De nekluidspreker heeft geen van deze twee eigenschappen. Er zijn geen drukpunten op de slapen of oren, wat vooral voor brildragers een verschil maakt, omdat de pootjes van de bril niet bekneld raken. Daar staat tegenover dat er geen geluidsisolatie is. Het geluid klinkt minder vol dan bij gesloten oorkussens.
Tegenover een luidspreker in de kamer
Een soundbar of een tv-luidspreker vult de hele ruimte met geluid. Wie verder weg zit, heeft meer volume nodig. Iedereen in de kamer hoort daarbij hetzelfde geluidsniveau. De nekluidspreker verkort de afstand tot slechts enkele centimeters. Vaak volstaat daardoor een lager volume dan bij de tv of luidsprekers in de kamer, omdat het geluid minder ver door de ruimte hoeft te reiken. Anderen in de kamer horen vaak mee, zonder echt iets te verstaan of de film auditief te kunnen volgen.
| Kenmerk | Nekluidspreker | Hoofdtelefoon | Luidsprekers in de ruimte |
|---|---|---|---|
| Contact met het oor | geen contact | op of in het oor | geen contact |
| Afstand tot het oor | enkele centimeter | direct tegen het oor | enkele meters |
| Omgeving hoorbaar | ja | beperkt | ja |
| Anderen luisteren mee | gedeeltelijk | nauwelijks | ja |
| Eigen volume instelbaar | ja | ja | nee |
De nekluidspreker houdt het midden tussen beide werelden. Je kunt het volume zelf instellen, net als bij een koptelefoon, maar je oren blijven vrij.
Gebruik in het dagelijks leven
Drie eigenschappen zijn vaak bepalend voor de vraag of een nekluidspreker al dan niet als alternatief in aanmerking komt. Deze eigenschappen hangen rechtstreeks samen met de open constructie en kunnen niet los van elkaar worden bekeken. Elke eigenschap heeft zowel een voordeel als een nadeel.
Draagcomfort en gewicht
Omdat het apparaat op de schouders rust, valt het gewicht meer op dan bij een hoofdtelefoon die over het hoofd wordt gedragen. Lichte modellen wegen tussen de 100 en 200 gram, zware modellen soms aanzienlijk meer. Na een lange avond tv-kijken merk je dat duidelijk. Belangrijkste kenmerk naast het gewicht: een flexibele beugel die zich aanpast aan verschillende nekvormen is belangrijker dan welk ander kenmerk dan ook.
Geluid en bas
De kleine behuizingen leggen fysieke beperkingen op aan de lage tonen. Afhankelijk van het model kunnen lage frequenties bovendien als een lichte trilling op de schouders voelbaar zijn, omdat de behuizing direct op de schouders rust. Voor spraak is dit effect minder bepalend dan de nabijheid van het oor, waardoor het aandeel van het directe geluid toeneemt.
Meeluisteren of toch maar niet meeluisteren
Dat is de meest eerlijke beperking en die moet duidelijk worden vermeld. Omdat niets is afgedicht, ontsnapt een deel van het geluid naar de ruimte. Wie in dezelfde ruimte zit, hoort een deel mee, zonder iets te verstaan. Voor gezamenlijk tv-kijken is de nekluidspreker niet de beste keuze. Voor mensen die alleen tv kijken en geen hoofdtelefoon kunnen dragen, kan een nekluidspreker een optie zijn.
Luidsprekers in de nek tijdens het tv-kijken
De televisie is de plek waar de nekluidspreker het vaakst wordt gebruikt. De aansluiting op de televisie is eenvoudig.
Aansluiting op de tv
Sommige modellen maken rechtstreeks via Bluetooth verbinding met de tv, mits deze functie op het tv-toestel beschikbaar is. Andere modellen hebben een basisstation dat op de optische uitgang of de hoofdtelefoonaansluiting wordt aangesloten en het geluid draadloos doorgeeft.
In beide gevallen moet rekening worden gehouden met de vertraging tussen beeld en geluid. Bij gebruik van Bluetooth kan er, afhankelijk van de tv, de zender en de codec, een zichtbare vertraging ten opzichte van de lipbewegingen ontstaan. Overdrachten met een lage latentie of draadloze verbindingen via een eigen basisstation zijn daarom vaak een voordeel bij het tv-kijken.
Luidsprekers in de nek in de woonkamer
Een nekluidspreker kan handig zijn als een koptelefoon na korte tijd gaat knellen, of als je tijdens het tv-kijken bereikbaar wilt blijven. Ook als je van de bank naar de keuken loopt, blijft het geluid gewoon doorkomen, zonder dat er een kabel in de weg zit.
De nekluidspreker is minder geschikt als er in dezelfde kamer iemand slaapt, leest of als twee personen tegelijkertijd tv willen kijken.
Als het om dialogen gaat
Dichtbij zijn alleen maakt de spraak niet automatisch duidelijker. Een luidspreker in de nek verkort de afstand tot het oor en vermindert zo de invloed van nagalm en omgevingsgeluiden, maar verandert niets aan de geluidsmix van de film. Als dialogen ondanks de korte afstand onduidelijk blijven, ligt dat meestal aan de verhouding tussen spraak, muziek en geluidseffecten.
Voor dit geval zijn er apparaten die het signaal extra bewerken en het bereik van de menselijke stem benadrukken. De tv-spraakversterker OSKAR werkt volgens dit principe: een basisstation op de optische uitgang of de jack-aansluiting van de televisie verzendt het geluid draadloos naar een draagbaar apparaat dat is uitgerust met drie instelbare spraakfilters. De televisie kan daarbij zachter staan, omdat het geluid op de luisterplaats aankomt.
Veelgestelde vragen
Een nekluidspreker is een draagbaar audioapparaat in de vorm van een open beugel die op de schouders rust. De luidsprekers bevinden zich aan de voorste uiteinden en stralen het geluid naar boven af, zodat het geluid op enkele centimeters afstand het oor bereikt. Omdat er niets in of aan het oor zit, blijft de gehoorgang vrij. Ook de benamingen nekbeugeluidspreker en nekhoofdtelefoon worden vaak gebruikt.
Gedeeltelijk wel. Door de open constructie kan geluid ontsnappen, waardoor mensen in de directe omgeving bij een hoger volume iets horen. De geluidsoverlast voor de rest van de kamer is niettemin minder dan bij een luid afgestelde televisie. Wie volledige geluidsisolatie nodig heeft, bijvoorbeeld omdat er iemand in dezelfde kamer slaapt, is beter af met een gesloten hoofdtelefoon.
De opgave van de fabrikanten varieert van enkele uren tot tientallen uren. Als richtlijn geldt dat het apparaat een avond tv-kijken moet kunnen volhouden zonder opnieuw op te laden. Wie het apparaat ook overdag gebruikt, let bovendien op een snellaadfunctie of een oplaadstation waarin het tussendoor kan worden geplaatst. Modellen met een basisstation laden vaak rechtstreeks in dit station op.
Dit ontwerp raakt noch het hoofd, noch de oren, maar rust uitsluitend op de schouders. De pootjes van de bril raken daardoor niet bekneld. Bij het op- en afzetten van de bril verschuift er niets. Dat is een van de punten waarop dit ontwerp zich merkbaar onderscheidt van over-ear- en in-ear-modellen.
Vier punten zijn in het dagelijks gebruik het belangrijkst. Het gewicht, want je draagt het de hele avond bij je. De batterijduur, die een hele tv-avond moet dekken. Het soort verbinding, inclusief de vertraging tussen beeld en geluid. En de bedienbaarheid van de knoppen, die je zonder te kijken moet kunnen bereiken.