De tv instellen en aansluiten

Ondertiteling op de tv in- en uitschakelen

Door de redactie van Faller | | 6 min. leestijd
Afstandsbediening met ondertitelingstoets, ondertiteling in- en uitschakelen op de tv

Soms verschijnen er plotseling ondertitels onderaan het tv-scherm, zonder dat iemand die bewust heeft ingeschakeld. Ze blijven staan als je van zender wisselt of verschijnen willekeurig opnieuw. Dan wil je de ondertitels uitschakelen, het liefst snel en zonder lang in het menu te hoeven zoeken. Soms is het juist andersom en wil je de ondertitels bewust laten lopen, bijvoorbeeld bij een extreem zacht geluid of onduidelijke dialogen.

Ondertitels uitschakelen op de tv

Ondertitels kunnen op verschillende manieren worden uitgeschakeld. Welke manier het handigst is, hangt af van waar de ondertitels vandaan komen en hoe ze zijn ingeschakeld. In de meeste gevallen volstaat één druk op de knop, maar soms moet je via het menu gaan.

Via de ondertitelingstoets op de afstandsbediening

Veel afstandsbedieningen hebben een aparte toets voor ondertitels. Deze is vaak voorzien van de aanduiding SUB, SUBT of STTL, of heeft een spraakballon-symbool. Als je hierop drukt, worden de ondertitels verborgen; nogmaals drukken schakelt ze weer in. Als er geen aparte knop is, zit de functie vaak verborgen achter een knop voor opties, taal of audio, of achter een tandwielpictogram. De exacte benaming verschilt per afstandsbediening.

Via het menu van de tv

Als er geen geschikte toets te vinden is, moet je via het tv-menu gaan. Daar zijn ondertitels meestal te vinden onder ‘Toegankelijkheid’, ‘Zicht- en gehoorhulp’, ‘Geluid’ of ‘Taal’. Als de functie hier op ‘Uit’ wordt gezet, worden de ondertitels niet weergegeven, ook niet bij het schakelen tussen de zenders. Sommige apparaten maken daarbij onderscheid tussen normale ondertitels en ondertitels voor slechthorenden.

Ondertitels via teletekst

Als de ondertitels afkomstig zijn van teletekst, kun je ze niet uitschakelen met de normale ondertiteltoets. In dit geval volstaat het echter om de teletekstpagina weer te sluiten of de ondertitelpagina te verlaten. Zodra de teletekstpagina niet meer actief is, verdwijnen ook de tekstweergaven.

HbbTV of kleurtasten

Als ondertitels via een interactieve functie van de zender zijn ingeschakeld, verloopt de bediening vaak via HbbTV of een gekleurde toets, die meestal rood is. In dat geval werkt de ‘gewone’ ondertiteltoets niet altijd. Dan moet het interactieve menu opnieuw worden geopend en moeten de ondertitels daar worden uitgeschakeld. Of deze mogelijkheid beschikbaar is, hangt af van de zender, het apparaat en de ontvangstwijze.

Als de ondertitels niet kunnen worden uitgeschakeld

Als de ondertitels blijven staan ondanks het indrukken van een toets, ligt dat meestal niet aan de tv zelf, maar aan de bron van de tekst.

1. Ondertitels zijn permanent ingeschakeld in het menu

Als de ondertitelingsfunctie in het menu permanent is ingeschakeld, geeft de tv bij elke beschikbare uitzending automatisch ondertitels weer. Als u kort op de ondertitelingstoets drukt, worden de ondertitels alleen voor het huidige programma uitgeschakeld; bij de volgende zender verschijnen ze weer. In dat geval moet de instelling in het menu onder ‘Toegankelijkheid’ of ‘Taal’ worden gereset. Waar deze instelling precies te vinden is, verschilt per apparaat, maar meestal gaat u via het hoofdmenu naar het gedeelte voor toegankelijkheid of geluid.

2. Ondertitels zijn vast in het beeld ingebrand

Zogenaamde ‘open ondertitels’ zijn vast gekoppeld aan het beeld, bijvoorbeeld bij passages in een vreemde taal of bij bepaalde opnames. Dergelijke ingebrande ondertitels kunnen in principe niet via het tv-menu worden uitgeschakeld, omdat ze geen aparte, uitschakelbare datastroom vormen, maar deel uitmaken van het beeld.

3. Ondertitels komen uit een app of een ontvanger

Bij mediabibliotheken en streaming-apps worden ondertitels niet via het tv-menu bediend, maar via de speler van de app. Wie daar een ondertitelingsspoor heeft geselecteerd, kan dit ook alleen daar weer uitschakelen. Als het tv-signaal via een externe box of een ontvanger loopt, is dit apparaat vaak verantwoordelijk voor de ondertitels; in dat geval helpt alleen de eigen afstandsbediening of het menu van dat apparaat.

Ondertiteling weer inschakelen

Om de ondertiteling in te schakelen, volg je dezelfde stappen als om deze uit te schakelen, maar dan in omgekeerde volgorde. Voorwaarde is altijd dat de zender of dienst überhaupt ondertitels voor de uitzending aanbiedt. Als de ondertitelingsspoor ontbreekt, kan de tv geen ondertitels genereren.

Via een toets of via het menu

Als je op de ondertitelingstoets drukt, worden de ondertitels ingeschakeld, mits deze beschikbaar zijn. Wie regelmatig ondertitels nodig heeft, kan deze permanent inschakelen in het menu onder ‘Toegankelijkheid’ of ‘Taal’. Dan verschijnen ze automatisch bij elke geschikte uitzending, zonder dat je dit elke keer opnieuw hoeft te doen. Als een programma geen ondertitels aanbiedt, blijft de functie inactief totdat er een uitzending met ondertitels wordt uitgezonden.

Over teletekst

Bij teletekstondertitels wordt eerst de teletekst geopend en vervolgens de bijbehorende ondertitelpagina opgeroepen. Het paginanummer is afhankelijk van het programma en kan per zender verschillen. Zodra de pagina actief is, lopen de ondertitels synchroon met het programma.

Welke soorten ondertitels zijn er?

Dat de manier om ze in en uit te schakelen per uitzending verschilt, komt door de verschillende soorten ondertitels. Deze worden technisch gezien op verschillende manieren doorgegeven en daarom ook op verschillende manieren aangestuurd.

SoortOverdrachtActiveringAanpasbaar
Ondertiteling via teletekstVia een teletekstpaginaVideotekstknop en pagina met drie cijfersnauwelijks
Digitale DVB-ondertitelsVia het tv-signaal via de kabel, satelliet of antenneOndertitelingstoets of menuafhankelijk van het apparaat
HbbTV-ondertitelsOver de interactieve dienst van de zendermeestal via de rode knopvaak uitgebreid
Ondertitels in appsIn de mediabibliotheek of streaming-appin het spelermenu van de appafhankelijk van de app
Open ondertitelsVast in het beeld opgenomenkan niet afzonderlijk worden geactiveerdnee

De herkomst van de ondertitels bepaalt hoe ze kunnen worden bediend, en daarom volstaat de ondertiteltoets niet altijd.

Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt tussen open en gesloten ondertitels. Gesloten ondertitels kunnen worden in- en uitgeschakeld. Open ondertitels zijn ondertitels die vast in het beeld zijn ingebrand en zichtbaar blijven, ongeacht de instelling op de televisie.

Bij veel uitzendingen kun je bovendien kiezen tussen gewone ondertitels en ondertitels voor slechthorenden. Deze geven niet alleen de dialogen weer, maar beschrijven ook geluiden, muziek of een wisseling van spreker. Ze zijn vooral bedoeld voor slechthorende kijkers. Op de tv kun je deze meestal apart van de gewone ondertitels selecteren.

Een bijzonderheid zijn de live-ondertitels bij nieuwsuitzendingen, sportprogramma’s of talkshows. Deze worden vaak pas tijdens de uitzending gegenereerd en verschijnen daarom met een korte vertraging. Incidentele typefouten of weglatingen zijn technisch onvermijdelijk en duiden niet op een storing aan de televisie.

Ondertitels aanpassen

Bij digitale ondertitels kun je niet alleen instellen of er ondertitels worden weergegeven, maar ook hoe ze worden weergegeven. Afhankelijk van het apparaat zijn er verschillende instellingen beschikbaar die de leesbaarheid verbeteren.

Taal selecteren

Als een uitzending meerdere ondertitelingssporen biedt, kun je de gewenste taal selecteren. Bij sommige apparaten kun je een voorkeurstaal en een tweede alternatieve taal instellen. In mediabibliotheken en streaming-apps wordt de taal meestal rechtstreeks in de speler geselecteerd. Welke sporen beschikbaar zijn, hangt altijd af van de betreffende uitzending.

Lettergrootte, weergave en positie

Digitale ondertitels kunnen, afhankelijk van het apparaat, worden aangepast qua grootte, kleur, contrast en achtergrond. Een groter lettertype en een opvallendere achtergrond verbeteren de leesbaarheid, vooral bij een licht beeld of wanneer men verder van het scherm zit. In sommige gevallen kan ook de positie worden aangepast, zodat de ondertitels geen belangrijke beeldelementen of reeds aanwezige inbeeldingen bedekken.

Veelgestelde vragen

De snelste manier is via de ondertitelingstoets op de afstandsbediening, vaak aangeduid met SUB, SUBT of een tekstballon-symbool. Als je hierop drukt, worden de ondertitels verborgen. Als ze blijven staan, zijn ze meestal permanent ingeschakeld in het menu en moeten ze daar onder ‘Toegankelijkheid’, ‘Geluid’ of ‘Taal’ op ‘Uit’ worden gezet. Teletekstondertitels verdwijnen zodra de teletekstpagina wordt gesloten.

Sommige ondertitels kunnen op de tv helemaal niet worden uitgeschakeld. Open ondertitels zijn vast in het beeld ingebrand en maken dus deel uit van het beeld. Ondertitels uit een mediabibliotheek, een streaming-app of een ontvanger worden niet via het tv-menu bediend, maar moeten in de app of op het externe apparaat worden uitgeschakeld.

Via dezelfde ondertitelingstoets of via het menu onder ‘Toegankelijkheid’ of ‘Taal’. Wie ze regelmatig nodig heeft, kan ze daar permanent inschakelen; dan verschijnen ze automatisch bij elke geschikte uitzending. Voorwaarde is dat de zender of dienst ondertitels voor de uitzending aanbiedt.

Dan zijn ze meestal permanent ingeschakeld in het menu van de tv, een decoder of een app. Als je ze met een knop uitschakelt, geldt dat in dit geval alleen voor de huidige uitzending; bij de volgende zender verschijnen ze weer. De standaardinstelling moet in het gedeelte ‘Toegankelijkheid’, ‘Taal’ of ‘Geluid’ of in het menu van het externe apparaat op ‘Uit’ worden gezet.

Bij digitale ondertitels is dit afhankelijk van het type televisie mogelijk. In de instellingen voor ondertitels of toegankelijkheid kun je vaak de grootte, kleur, het contrast en de achtergrond aanpassen. Een groter lettertype en een opvallendere achtergrond verbeteren de leesbaarheid. Niet elk apparaat biedt alle opties.