Geluidsniveau binnenshuis in het dagelijks leven

Het belang van kamervolume

Het begrip ‘kamervolume’ is een term uit het dagelijks leven, niet uit de techniek. Het beschrijft geen instelling, maar wat er buiten de eigen vier muren nog te horen is. Een getal op de afstandsbediening geeft dit dan ook niet weer.

Een resultaat in de aangrenzende ruimte

Bepalend is daarbij de ruimte waarin het geluid terechtkomt, terwijl het in de eigen woonkamer best wat luider mag zijn, zolang de muren, het plafond en de deuren maar genoeg geluid absorberen. Dat verklaart precies waarom dezelfde tv bij dezelfde instellingen in het ene huis onopvallend speelt en in het andere huis een voortdurend punt van discussie is. En het verklaart waarom je het eigen geluidsvolume vanaf de bank moeilijk kunt inschatten.

Daarmee wordt echter geen volledige stilte bedoeld. Een beetje geluid uit de buren hoort nu eenmaal bij het wonen, vooral in huizen waar je alles kunt horen. De grens ligt daar waar achtergrondgeluid verandert in iets wat je duidelijk waarneemt.

Het ontbreken van een vast decibelgetal

Er bestaat geen officieel vastgestelde waarde voor het geluidsniveau in een kamer. Toch worden vaak waarden van ongeveer 40 decibel overdag en ongeveer 30 decibel 's nachts genoemd, telkens gemeten bij de buren. Deze waarden zijn afkomstig uit afzonderlijke rechterlijke uitspraken en uit richtwaarden die eigenlijk voor andere doeleinden zijn bedoeld, waardoor ze wel als richtlijn dienen, maar niet als algemeen geldende bovengrens. De bouwstijl en de afstand beïnvloeden het resultaat sowieso aanzienlijk.

In het dagelijks leven wordt de periode vanaf 22.00 uur beschouwd als de gebruikelijke nachtrust. Dit is echter niet in heel Duitsland uniform geregeld, omdat de voorschriften afkomstig zijn van de deelstaten en gemeenten en in veel gebouwen bovendien worden aangevuld met huisregels, waardoor de tijden van plaats tot plaats kunnen verschillen.

Geluidsniveau in de kamer in decibel

Een decibel is in de eerste plaats de eenheid voor het geluidsdrukniveau. De schaal vat een zeer groot drukbereik samen in handzame getallen, waardoor er tussen een stille kamer en een drukke straat slechts ongeveer 40 punten verschil zit. Meetapparaten wegen de frequenties daarbij op dezelfde manier als het oor, waardoor waarden vaak worden weergegeven als dB(A).

Decibel in het dagelijks leven

Pas in een vergelijking worden de cijfers echt concreet. De volgende waarden gelden voor gebruikelijke afstanden tot de geluidsbron. Verrassend genoeg komt de televisie hier niet voor. Daarvoor bestaat simpelweg geen vast geluidsniveau.

Als vuistregel geldt dat een toename van ongeveer 10 decibel ongeveer twee keer zo luid klinkt. Kleine aanpassingen aan de regelaar maken daarom meer uit dan het getal op zich doet vermoeden.

Twee getallen die allebei kloppen

Op dit punt lopen veel mensen vast. Een televisie in de woonkamer produceert vaak een geluidsniveau dat rond het normale gespreksvolume ligt of daar iets boven. Tegelijkertijd mag er bij de buren slechts 30 tot 40 decibel doordringen. Maar wat houdt dat nu concreet in?

De hogere waarde geeft het geluidsniveau in de woonkamer zelf aan, dus precies daar waar het apparaat staat. De lagere waarde geeft aan wat daarvan achter de muur van het huis overblijft. Daartussen zit dan de isolatie van het huis. Die verschilt vaak sterk van gebouw tot gebouw.

Het nummer op de afstandsbediening

Televisies geven het volume weer als een waarde tussen 0 en 100. Deze waarde staat niet vast in verhouding tot decibel en geeft alleen de stand van de regelaar in het apparaat aan. Dezelfde waarde staat op twee verschillende televisies voor verschillende geluidsniveaus.

De schaal wordt bovendien beïnvloed door de geluidsbron, de geluidsmodus en zeker ook door een aangesloten soundbar. Twee apparaten zijn dus sowieso niet met elkaar te vergelijken. Een afspraak als ‘nooit boven de 20’ heeft daarom weinig zin. Betrouwbaarder is het om het geluid in de kamer ernaast of voor de deur te controleren.

De weg van het televisiegeluid naar de buren

Niet elk geluid van de tv dringt even goed door kamers en muren heen. Om dat te begrijpen, moet je weten welke geluiden daadwerkelijk luid door muren heen komen. Pas daarna kun je inschatten op welke plek het zin heeft om het volume zachter te zetten.

De lage tonen komen als eerste door

Lage tonen zijn vaak moeilijker af te schermen dan hogere frequenties. Daarom hoor je in de burenwoning vaak vooral bas, filmmuziek of doffe geluidseffecten, terwijl afzonderlijke woorden nauwelijks nog te verstaan zijn. Hoe opvallend dit is, hangt echter sterk af van de bouwstijl van het huis en de muren tussen de kamers.

Een deel daarvan wordt niet via de lucht overgebracht, maar als contactgeluid via de vloer. Als een luidspreker of een subwoofer stevig op een meubelstuk of direct op de vloer staat, geeft deze trillingen door aan de bouwconstructie. In dergelijke gevallen helpt het meer om het basniveau iets te verlagen dan welke andere maatregel dan ook.

Constructie en opstelling

Hoeveel van het geluid van de televisie daadwerkelijk bij de buren doordringt, hangt sterk af van het gebouw. Massieve muren en goed geïsoleerde plafonds houden meestal meer geluid tegen dan lichte scheidingswanden of slecht afsluitende deuren. In huizen met dunne muren moet het volume daarom vaak sterker worden verlaagd, zodat er buiten de eigen woning zo min mogelijk van te horen is.

Ook al heb je op veel dingen geen invloed, de plaatsing van de tv of externe apparaten heb je wel zelf in de hand. Als het geluid rechtstreeks tegen de aangrenzende muur weerkaatst, draagt het verder dan wanneer het de ruimte in is gericht, zodat het al kan helpen om het apparaat te verplaatsen. Een zachte ondergrond onder het apparaat en een paar centimeter afstand tot de muur verminderen de geluidsoverdracht, zonder dat je het volume hoeft te verlagen. Tapijt, gordijnen en volgepakte planken absorberen bovendien reflecties in je eigen kamer.

Je eigen geluidsniveau inschatten

Hoe hard de televisie in de loop der tijd eigenlijk is geworden, valt je zelf vaak niet meteen op. Vooral kleine aanpassingen aan de volumeknop gaan in het dagelijks leven gemakkelijk onopgemerkt voorbij, terwijl andere gezinsleden of de buren ze eerder opmerken.

Voor een snelle beoordeling helpt daarom een eenvoudige test. Laat de tv aanstaan en ga even naar de aangrenzende kamer of voor de deur van je woning. Als het geluid daar nog duidelijk te horen is, is het de moeite waard om het volume nog iets te verlagen.

Respect in het samenleven

Vaak wordt opgemerkt dat geluiden uit de buren vooral storend zijn als ze gedurende langere tijd steeds weer hoorbaar zijn. Bij de televisie valt dit vooral ’s avonds op, wanneer muziek, geluidseffecten of af en toe een harde klank regelmatig door muren en plafonds heen dringen. Het gaat daarbij niet alleen om het volume.

Een gebrek aan begrip als oorzaak

Een reden waarom de televisie voortdurend hard staat, kan zijn dat de dialogen moeilijk te verstaan zijn. Wie in deze situatie aan de knop draait, maakt de hele woning luider, zonder dat hij daar zelf veel aan heeft. Voor de buren verandert er daardoor merkbaar iets, maar voor het eigen begrip maakt het weinig uit.

Een andere mogelijkheid is het gebruik van apparaten die het geluid rechtstreeks bij de zitplaats weergeven, bijvoorbeeld een tv-geluidsversterker zoals OSKAR. Het volume in de kamer blijft daarbij op een niveau waarmee alle anderen kunnen leven. Wat er naar de buren doordringt, hangt dan niet meer af van de persoon die het slechtst hoort.

Voordat je extra apparatuur gaat gebruiken, is het echter ook de moeite waard om even in het geluidsmenu te kijken. Afhankelijk van je tv kun je de middentonen versterken, een spraakmodus inschakelen of geluidssporen kiezen waarbij de spraak extra wordt benadrukt. Ook kan een kleinere afstand tot de luidspreker helpen om het totale geluidsvolume in de kamer lager te houden.

Verschillende behoeften in het huishouden

Wat het volume betreft, lopen de wensen binnen hetzelfde huishouden vaak uiteen. De een wil de tv wat harder zetten, de ander vindt het al snel te luid. Dan wordt het volume tijdens het tv-kijken steeds weer aangepast, zonder dat er voor beiden een echt goede instelling wordt gevonden.

Andere mogelijkheden in het dagelijks leven

Daarnaast zijn er enkele eenvoudige maatregelen waarmee het geluidsniveau in de ruimte vaak nog iets kan worden verlaagd.

• Ga dichter bij de tv zitten, zodat de spraak ook bij een lager volume goed verstaanbaar blijft.
• Schakel de nachtmodus of de dynamiekbeperking in, zodat bijzonder luide passages minder opvallen.
• Zet de bas iets zachter als vooral de lage tonen in aangrenzende ruimtes opvallen.
• Gebruik indien nodig ondertitels als je ’s avonds heel zacht tv wilt kijken.
• Praat tijdig met de buren als het geluidsniveau steeds weer een punt van discussie is.

Of een geluid als storend wordt ervaren, hangt niet alleen af van het volume. Ook de duur, het tijdstip van de dag en de aard van het geluid spelen een rol. Vaak helpt daarom een combinatie van de juiste instellingen, een iets lager volume in de ruimte en een eenvoudige afspraak.